Πέμπτη 30 Απριλίου 2009

ΚΙΒΔΗΛΟΣ ΚΟΣΜΟΣ - «εικονική πραγματικότητα»


Κάθε εποχή έχει τη καραμέλα της. Το κλισέ της, την έκφραση που εξηγεί τα πάντα, που τα λέει όλα χωρίς περιττές αναλύσεις.
Η υπεράνω υποψίας έκφραση είναι σήμερα η «εικονική πραγματικότητα». Εικονική σημαίνει κατά συνέπεια κίβδηλη.
Αναμασάμε ότι μια εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις . Ως φαίνεται ο εικονομάχος που ζει μέσα μας δεν πείθεται.
Για τους γαλλόφρονες «εικονική πραγματικότητα» παραπέμπει στη βίβλου του Μάη «Κοινωνία του θεάματος», υπογραφή επαναστάτης ποιητής Γκι Ντεμπόρ. Η έκφραση παραμένει εμπορεύσιμη αν και κατανοείται θλιβερά απλουστευμένη
Η εικόνα έχει κακή φήμη. Οι εικονολάτρες νίκησαν δια πυρρός και σιδήρου. Η λέξη εικόνα παραπέμπει στη νοθεία. Είναι διαβολική. Συγγενεύει με το μύθο, το παραμύθι, το παραμύθιασμα. Εικονικό είναι ψεύτικο. Η εικόνα δεν αποκαλύπτει την κρυμμένη αλήθεια των πραγμάτων. Την κρύβει.
Οι εικονομάχοι βλέπουν στην εικόνα μπογιές και ξύλα. Ύλη χωρίς μορφή. Πλαστογραφία. Απάτη.
Για τους εικονολάτρες δεν υπάρχει απώλεια ουσίας στην εικόνα. Η άσκηση της τέχνης είναι τελετουργική επιτέλεση της θείας Δημιουργίας. Κατ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν. Είναι απότιση φόρου τιμής. Είναι μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας.
Ο καλλιτέχνης με τις εικόνες του αποκαλύπτει την ομορφιά του κόσμου. Ομορφιά ου τραγουδά ο Όμηρος όταν περιγράφει την αδιαπέραστη ασπίδα του Αχιλλέα. Ραψωδία Σ.
Οι Πυθαγόρειοι μας κληροδότησαν το θαυμασμό κρυφή αρμονία του κόσμου, τους αριθμούς. Είναι ταγμένοι στη μυστικιστική γνωστική παράδοση που αγνοεί την αλήθεια των αισθήσεων, της τρέχουσας πραγματικότητας. Μας μύησαν στην υποψία αυτού που βλέπουμε.
Η πραγματικότητα είναι ασύλληπτη, είναι τρέχουσα, δεν την προλαβαίνουμε. Μεταβάλλεται από στιγμή σε στιγμή. Διαψεύδεται από την επόμενη στιγμή.
Τα πάντα ρεί. Η ρευστότητα δεν είναι πλάνη.
Εκείνο που δεν αλλάζει είναι η περιγραφή της ασπίδας του Αχιλλέα στον Όμηρο. Εκείνο που δεν μένει ίδιο είναι οι εικόνες που φέρνει στο μυαλό κάθε καινούργια ανάγνωση.
Το ποίημα αέναα ανανεώνεται, είναι το μη κλισέ.
Η μαγεία της εικόνας.
Στη μαγεία που σταμάτησε να πιστεύει κι η ίδια η ζωγραφική. Κι έπαψε να ξαναϋφαίνει τον κόσμο . Στις εκθέσεις μας προσφέρει απλόχερα μπογιές και τελάρα.
Ζωγράφοι εικονομάχοι

.

Τρίτη 28 Απριλίου 2009

...ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΟΥ ΒΑΣΑΝΙΖΟΥΝΕ ΠΟΛΛΕΣ

Οι στοιχειώδεις αρχές της ψυχοπαθολογίας μας εξηγούν το εξής απλό και συναρπαστικό. Οι δύο όψεις του νομίσματος της παραφροσύνης είναι η μελαγχολία και η παράνοια. Όταν προσπαθούμε να ξεφύγουμε από τη μία πέφτουμε στην άλλη και τούμπαλιν.
Μελαγχολία είναι το συναίσθημα «είναι η μοίρα μου σακατεμένη» και «δεν φταίει ο κόσμος ούτε κι εσύ». Στη μελαγχολία είμαστε ο αμνός που θυσιάζεται για να σωθεί ο κόσμος. Θυσία για ν’ απαλλαγεί απ’ τη σιχαμερή παρουσία μας. Το πρόβλημα είναι ο εαυτός μας.
Η άλλη όψη της παραφροσύνης η Παράνοια αντιστοιχεί στη γνωστή ρύση του Σαρτρ: «η Κόλαση είναι οι άλλοι». Ο ίδιος ο φιλόσοφος εξήγησε τι ήθελε να πει: « η κρίση των άλλων επηρεάζει τις σκέψεις για τον εαυτό μας». Το πρόβλημα είναι οι άλλοι.
Στη μελαγχολία φταίμε για όλα, στη παράνοια για όλα φταίνε οι άλλοι. Και στις δύο περιπτώσεις χάνουμε την ελευθερία μας. Αποποιούμαστε τις ευθύνες που μας αναλογούν. Είτε τα παίρνουμε όλα πάνω μας είτε ρίχνουμε όλα στους άλλους το ίδιο κάνει. Η αδυναμία δράσης είναι το τελικό αποτέλεσμα.
Αμφότερες οι τάσεις
απαντώνται σ όλους τους ανθρώπους. Ποιος δεν έχει θύμα παρανοϊκής κρίσης νομίζοντας ότι όλοι συνομωτούν εναντίον του; Μπορούμε να σκεφτούμε ικανό αριθμό κυβερνήσεων και κομμάτων λογοδιαρρέουν πολιτικές θέσεις σε καταδιωκτική διάθεση. Σε ουκ ολίγες ιστορικές περιόδους η ανταπόκριση του λαού είναι μεγάλη.
Οι Αδόλφοι εκλέγονται δημοκρατικά και πολλοί τον νοσταλγούν, ακόμα. Το σύνδρομο καταδίωξης είναι το ισχυρότερο αντικαταθλιπτικό της ανθρωπότητας, ελάχιστοι είναι διατεθειμένοι να μην το χρησιμοποιήσουν.
Στο κάτω-κάτω αφού δεν ξέρουμε ποιος φταίει γιατί να μη λέμε ότι φταίνε οι άλλοι; Είναι σίγουρα λιγότερο επώδυνο από τις συνεχείς αυτό-κατηγορίες της μελαγχολίας.
Οι νοσηρά μελαγχολικοί και παρανοϊκοί υποστηρίζουν τις ερμηνείες τους απαλλαγμένοι από κάθε αμφιβολία. Κάθε προσπάθεια να μεταπειστούν, ν αλλάξουν γνώμη είναι ματαιοπονία.
Οι καταθλιπτικοί της καθημερινότητας διατηρούν τις αμφιβολίες τους για τις ιδέες τους. Οι παρανοϊκοί της διπλανής πόρτας δεν αμφιβάλλουν ποτέ γι αυτά που υποστηρίζουν.
Οι αμφιβολίες είναι το λίπασμα της ποίησης. Όσοι τείνουν προς τις ακλόνητες πεποιθήσεις γίνονται πολιτικοί, πνίγοντας κάθε τους αμφιβολία.
Η επιλογή είναι ελεύθερη.


Δευτέρα 20 Απριλίου 2009

Και δόξα τώ Θεώ


Το 1/3 των Ελλήνων ζουν με λιγότερα από 470 ευρώ μηνιαίως, ενώ 1 στα 5 παιδιά ζει επίσης κάτω από τα όρια της φτώχειας. Μιλάμε πλέον -και επισήμως;- για την κοινωνία των 2/3! Ούτε αυτοί όμως αισθάνονται ασφαλείς, αφού το 60% δηλώνουν ότι ζουν με το φόβο ότι μία ημέρα μπορούν να ξυπνήσουν φτωχοί, «εφιάλτης» που συνδέεται άμεσα με το ότι το 50% πιστεύει ότι φτωχός μπορεί κανείς να «καταντήσει» από κάποιο τυχαίο γεγονός, πχ αρρώστια, απόλυση σε προχωρημένη ηλικία. Όπως αποδεικνύεται, το πρόσωπο του κοινωνικού κράτους, παρά τις επανειλημμένες «πλαστικές επεμβάσεις» εξακολουθεί να φαίνεται «χλωμό» στον πολίτη, αδύναμο να του προσφέρει ασφάλεια.
Τα στοιχεία αυτά της Κάπα Research, ήρθαν να προστεθούν στις απόψεις που υιοθετούνται από όλο και περισσότερους, περί αφανισμού της μεσαίας τάξης αφ' ενός και εφ' ετέρου περί δημιουργίας γενεών, με σημαιοφόρους στην ιδιόμορφη αυτή «παρέλαση» τους σημερινούς 30ντάρηδες, που -σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στην Ελλάδα από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου- δεν περιμένουν η ζωή τους να είναι καλύτερη από αυτή των γονιών τους.
Πολλοί μάλιστα, προεξοφλούν ότι θα είναι χειρότερη, αφού η απόκτηση σπιτιού, η δημιουργία «κομποδέματος» για μια δύσκολη ώρα και πολλά ακόμη αυτονόητα για τις παλαιότερες γενιές, αποτελούν για αυτούς «όνειρα θερινής νυκτός». Το μόνο για το οποίο μπορούν να είναι «περήφανοι» είναι ότι η «γενιά των 700 ευρώ», αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης για τους σύγχρονους κοινωνιολόγους και οικονομολόγους. Όλοι αναρωτιούνται πώς τα καταφέρνουν!
Για την επίλυση της -ομολογουμένως δύσκολης- εξίσωσης δίνεται ως δεδομένο ότι ο δανεισμός των νοικοκυριών ανήλθε στα 89,3 δισ. ευρώ εκ των οποίων τα 37,3 δισ. αφορούν καταναλωτικά και πιστωτικές κάρτες. Ακόμη, αναφέρεται ότι τα τελευταία πέντε χρόνια οι αυτόχειρες, που βρίσκονται στην ηλικιακή κλίμακα 25-45 αποτελούν κάθε χρόνο το 38-40% του συνόλου των αυτοκτονιών. Η αυτοκτονία είναι παγκοσμίως η τρίτη αιτία θανάτου στις ηλικίες από 15 έως 34 χρόνων, αλλά η πλειοψηφία τους αφορά ενηλίκους, προσθέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Κυνική απαισιοδοξία και καταστροφολογία; Πιθανώς, αλλά φαίνεται να αποτελεί ελληνική «επιδημία» αυτός ο τρόπος σκέψης, αφού το 68,4% θεωρούν ότι η ψαλίδα μεταξύ πλούσιων και φτωχών θα ανοίξει κι άλλο στο μέλλον.
Εκτός του 1/3 των απόλυτα φτωχών, αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των σχετικά φτωχών, εξηγούν οι ειδικοί. Γιατί μπορεί ένα εισόδημα άνω των 470 ευρώ να απορρίπτει κάποιον από τη «λίστα φτωχών», δε του εξασφαλίζει όμως τα απαραίτητα για την κάλυψη των -βασικών- αναγκών.
Η διεύρυνση της φτώχειας -σχετικής και απόλυτης- καταφέρει γερά χτυπήματα στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής, προειδοποιούν οι ειδικοί για κοινωνικά θέματα των κομμάτων της αντιπολίτευσης, συνδικάτων και επιστημονικών φορέων. Μιλούν για «τέλος εποχής», δημιουργία «ιδιόμορφου τρίτου κόσμου» και «νέας τάξης νεόπτωχων».
Ομοφώνως υποστηρίζουν ότι αν η κατάσταση δεν αλλάξει, οι κοινωνικές συγκρούσεις θα είναι αναπόφευκτες και ότι τα μέτρα της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της φτώχειας κινούνται στη λογική της «φιλανθρωπίας» και σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν αποτελεσματική αντιμετώπιση. Επιδόματα εξευτελιστικά, που απλώς διαχειρίζονται την εξαθλίωση, χαρακτηρίστηκαν από κάποιους.
Τέλος, προτείνουν λύσεις που πρέπει να εφαρμοστούν προτού η κοινωνική ειρήνη αποτελέσει παρελθόν.
Κατά τάλλα χρηματοδοτούμε τις τράπεζες με 2800 έκαστος εξ ημών για να σωθει το αεροπλανάκι των απλήστων φωστήρων και να συνεχιστεί η τραπεζοκρατία.

Η συγρονη θρησκεία αποθεώνει το κέρδος απαξιώνει τον άνθρωπο το περιβάλλον και το ίδιο μας το μέλλον. Οι τραπεζίτες ειναι οι λειτουργοί αυτής της "θρησκείας¨κι οι ταμίες οι καντηλανάφτες. Ο Δίας παντοδύναμος και διατραπεζικός κι ο Τειρεσιας ξέπεσε σε ρουφιάνο.

Τετάρτη 8 Απριλίου 2009

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΛΟΓΟΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ

Λόγος σε συνέδριο
για τη μόλυνση του περιβάλλοντος

Πριν μολυνθεί η ατμόσφαιρα, κύριοι, θα πρέπει να είχε
κάτι άλλο μολυνθεί. Πως και από ποια σαπρόφυτα
ή μικρόζωα να ξεκίνησε η σήψη της γης, κανείς
δεν μπορεί ίσως να το ειπεί με ακρίβεια. Είναι πολύ
δύσκολο πράγμα η ιστορία. Να άρχισε τον καιρό
που πολεμούσαν οι Ευρωπαίοι στην Κίνα υπέρ του οπίου
και του Χριστού; Ή τον καιρό που αμπάριαζαν τους Μαύρους
σαν τα ξερά δαμάσκηνα, τους ξεμπαρκάραν
στις παραλίες σωρούς και τους πουλούσαν
προς δέκα σέντζια τον καθένα; Πριν; Έπειτα; Χθες,
όταν εκείνος ο φριχτός επιχειρηματίας
του Άδη, με τα υψικάμινα κρεματόρια, ισχυρίζοταν
ότι τον έπλασε ο Θεός κι ότι αυτός προγραμμάτισε
το πεπρωμένο του στη γη, ενώ είναι αναμφισβήτητο
πως ο Θεός δεν έπιασε ποτέ σκατά στα χέρια του;

Τι υπόσχεση να δώσουμε τώρα, κύριοι, στα ψάρια;
Θα το μπορούσαμε ασφαλώς σήμερα, αν εγκαίρως
απομονώνονταν οι μολυσμένοι οργανισμοί,
αν κόβονταν τ' ακάθαρτα χέρια, αν αδειαζόταν
το Άγαλμα της Ελευθερίας εγκαίρως απ' τα σάπια
αίματα που έχει μέσα του. Πάντως κ' επειδή
δεν πρέπει να μην έχουμε ελπίδες, κάτι πρέπει
να κάνουμε. Κάπου να καταφύγουμε.
Να ενεργούμε πάντως. Πάμε στους Δελφούς!

Πέμπτη 2 Απριλίου 2009

ΠΑΖΛ

Οι αρχαίοι, ας πούμε προγονοί μας, κοίταζαν τη φύση με απορία. Η απορία τους γεννούσε μελέτες, θεωρίες και χρήσιμα διδάγματα. Οι πρώτοι φιλόσοφοι ήταν φυσιολόγοι, αναζήτησαν τις πρώτες αρχές πού κυβερνούν τη φύση. Θαλής, Ηράκλειτος, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης, Παρμενίδης… όλοι οι προσωκρατικοί. Το ελληνικό θαύμα ξεπετιέται μέσα από τη σκέψη τους όπως η αρματωμένη Αθήνα από το κεφάλι του Δία. Εν μέσω φριχτών πονοκεφάλων.
Η ευρωπαϊκή αναγέννηση του ελληνικού πνεύματος γνώρισε χειρότερους πόνους. Τα μαρτύρια του Τζιορντάνο Μπρούνο που καταδικάστηκε από το ίδιο δικαστήριο που δίκασε τον Κοπέρνικο και τον Γαλιλαίο, δεν τα γνώρισε ο Ηράκλειτος.
Στη νεότερη εποχή μας αυτά θεωρούνται βαρβαρότητες.
Στη νεότερη εποχή μας η επιστήμη έχει διαχωριστεί από τη φιλοσοφία, δεν είναι ποια τρόπος ζωής, στάση απέναντι στα πράγματα.
Ο Ιπποκράτης με τους συναδέλφους του ομοϊδεάτες αποτελούσαν οργανωμένη ομάδα σκέψης και δράσης με αντιπάλους άλλες αντίστοιχες ομάδες από διάφορους μάγους η ιερείς θεραπευτές.
Οι επιστήμονες των μοντέρνων καιρών φορούν άσπρη μπλούζα τις ώρες εργασίας. Όταν την βγάζουν είναι ελεύθεροι να υποστηρίζουν ότι θέλουν, να ζουν όπως θέλουν. Είναι στο απυρόβλητο.
Κανείς δεν διανοείται να πει κακή κουβέντα για ένα από τους κύριους επινοητές της ατομικής βόμβας, τον Αλβέρτο Αϊνστάιν. Που θα μπορούσε να ανήκει και στο αντίπαλο στρατόπεδο χωρίς αυτό να βλάπτει την υστεροφημία του.
Κανείς δεν λέει επίσης ότι οι γιατροί αντί να εξετάζουν αρρώστους τους κάνουν εξετάσεις. Τους θεωρούν ως αντικείμενα.
Οι άρρωστοι έχουν γίνει αντικείμενο, είναι απανθρωποιημένοι, η ιατρική τους μεταχειρίζεται απάνθρωπα. Η περίφημη αποτελεσματικότητας αρκεί ως δικαιολογία τέτοιας μεταχείρισης;
Ως αποτελεσματικότητα θεωρούμε το πολλά χρόνια ζην, ποιος να θυμάται τώρα το ευ ζην.
Και οι φυσικοί επιστήμονες δεν εξετάζουν την ίδια φύση με τους αρχαίους ομολόγους τους. Κλεισμένοι στο εργαστήριο τους βλέπουν μέσα από μικροσκόπια κύτταρα και μόρια νεκρά που δεν βρίσκονται πουθενά στη φύση.
Η φύση δεν είναι πια βλάστηση, ζωή αλλά αόρατα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που συγγενεύουν με το τίποτα.
Τίποτα είναι τα κάθε είδους σωματίδια που «ανακαλύπτονται» και βαφτίζονται μόνο και μόνο για να στηρίζουν και να καταρρίπτουν θεωρητικές κατασκευές, κομμάτια ενός θεωρητικού πάζλ με το οποίο δεν παίζει σχεδόν κανείς.
Και οι ασθενείς ένα θεωρητικό πάζλ έχουν γίνει.

Τρίτη 31 Μαρτίου 2009

Zabriskie point




Μάης 68. Με το δικέφαλο αετό Μαρξ Φρόυντ για έμβλημα και γενικό αίτημα Κοινωνική και Σεξουαλική απελευθέρωση για όλους. Απαγορεύεται να απαγορεύεται. Όπερ και, σχεδόν, εγένετο. Τη δεκαετία του 70.
Την εποχή που ο Μικελάντζελλο Αντονιόνι μας προβάλλει Ζαμπρίνσκι Πόιντ. Σπυριάρηδες έφηβοι είδαμε το φιλμ, ολίγα κατανοήσαμε. Διαισθανθήκαμε μόνο την υφέρπουσα απόγνωση μιας προαναγγελθείσας ήττας.
Η επαναστατική περιπέτεια ενός ζευγαριού, Μπόνυ και Κλάιντ ιδεολόγοι, με ανάλογο τέλος.
Ο Αντονιόνι παρακολουθεί την ιστορία των νέων, αυτό δηλαδή που ήταν και τα γεγονότα του Μάη σε όλο τον πλανήτη. Η μαζικότητα του νεολαιίστικου κινήματος εμφανίζεται στην οργιώδη συνεύρεση των ερωτευμένων στην έρημο. Στο σημείο μηδέν. Στη Κοιλάδα του θανάτου εκεί πού δεν υπάρχουν πια παρά απολιθώματα πανάρχαιας ζωής.
Ο έρωτας των νέων ζωντανεύει την ανυπαρξία του ερημικού τοπίου, αλληγορία της ανθρώπινης ερημιάς των σύγχρονων μητροπόλεων.
Στο μανιφέστο ο Μαρξ κάπως έτσι περιγράφει το ανθρώπινο τοπίο του 19ου αιώνα, που ονομάζει περίοδο αστικής κυριαρχίας:
«… (η αστική τάξη) δεν άφησε κανένα άλλο δεσμό ανάμεσα σε άνθρωπο και σε άνθρωπο εκτός από το γυμνό συμφέρον. Έπνιξε στα παγωμένα νερά του εγωιστικού υπολογισμού τα ιερά ρίγη του ευλαβικού ρεμβασμού, του ιπποτικού ενθουσιασμού, της μικροαστικής μελαγχολίας…».
Ο Μαρξ γνώριζε από πρώτο χέρι τους φανατικούς της Λουθηριανής εκκλησίας και τα παραμάγαζα της. Μετά την Αναγέννηση, η Μεταρρύθμιση του Λούθηρου προσπάθησε να ολοκληρώσει, την εξαφάνιση κάθε ίχνους ρίγους, ρεμβασμού και ενθουσιασμού από το Δυτικό Κόσμο.
Και ο ναζιστικός ολοκληρωτισμός το ίδιο άχυρο βόσκει. Κι ο κάθε ολοκληρωτισμός.
Ο Μαρξ, φύσει ρομαντικός, προσπάθησε με τον τρόπο του να εμφυσήσει στη Δύση ένα καινούργιο ιερό, ιπποτικό ενθουσιασμό. Και τα κατάφερε. Μέχρι τη στιγμή πού ο Σοσιαλιστικός ρεαλισμός αυτοκτόνησε το Μαγιακόφσκι.
Κάποιοι τώρα μιλούν για από-εξιδανίκευση της ιστορίας του ρεαλιστικού Σοσιαλισμού. Έχει δουλειά πολύ.
Ο μελαγχολικός μεγαλοαστός Αντονιόνι άφησε μια μικρή ελπίδα στον έρωτα. Τον αιώνιο επαναστάτη που κι ο Φρόυντ προσπάθησε να αποκαταστήσει στο θρόνο του, μέσω ντιβανιού.

29/03/09

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2009

Visakhapatnam




Είναι τα τραπέζια χαμηλά,


είν' η μπύρα ξινή κι η ζέστη υγρή,


είνα η φτηνή σου πούντρα τ' άθλια αγγλικά μας.


Είναι που προσπαθούμε να διασκεδάσουμε,


μ' ένα μαχαίρι στον κόρφο και κάμποσα δολάρια,


κάτ' απ' τη φοινικιά,


γυρεύοντας στις αναμνήσεις την εικόνα.


Ο ποδηλάτης περιμένει...


Τ΄ άρωμα σου μπερδεμένο μ' ιδρώτες, λιβάνι, κι εμετούς.


Είναι, παν' απ' όλα, που μοιάζουμε.
Visakhapatnam 11/1977

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2009

Ενοχές


Η Μελαγχολία σύμφωνα με τον Ιπποκράτη είναι ψυχική κατάσταση του ανθρώπου κατά την οποία ο φόβος και η απόσυρση διαρκούν για πολύ καιρό. Ο ορισμός ισχύει ακόμη και σήμερα ως έχει. Καταθλιπτικός είναι κάποιος που ζει μακριά από τον κόσμο, αποφεύγει και φοβάται την ανθρώπινη συναναστροφή. Συχνά αισθάνεται βαθιά κουρασμένος.
Είναι όλοι οι μοναχικοί άνθρωποι καταθλιπτικοί;
Το σίγουρο είναι ότι η ευφορία, πού είναι το αντίθετο της κατάθλιψης, οδηγεί σε υπερβολική μερικές φορές κοινωνική συναναστροφή. Όμως όταν έχουμε συννεφιές προτιμάμε να μένουμε μόνοι μας να κλαίμε τον πόνο μας.
Άρα ανεξάρτητα από τις βιολογικές ερμηνείες της κατάθλιψης υπάρχουν κλινικά δεδομένα πού μένουν σταθερά κι αναλλοίωτα
εδώ και πολλούς αιώνες. Είναι ίσως η μόνη ψυχική νόσος για τα συμπτώματα και τη διάγνωση της οποίας συμφωνούν ο γιατροί μεταξύ τους. Ακόμη και αν τους χωρίζουν αιώνες.
Όλοι γνωρίζουν ότι η κατάθλιψη συνοδεύεται από θλίψη. Αποτελεί απορία άξιον για ποιο λόγο αγνοείται ένα άλλο συναίσθημα πιο βαθύ, πιο έντονο και πιο ανησυχητικό από την θλιψη. Πρόκειται για τη ντροπή την όποια όλοι ντρέπονται φαίνεται να ομολογήσουν.
Η ντροπή είναι κάτι διαφορετικό από τις ενοχές. Οι ενοχές προϋποθέτουν κάποιο άλλο πρόσωπο. Ο πενθών για παράδειγμα το γονέα του πιστεύει ότι δεν φέρθηκε καλά στον νεκρό όσο ζούσε. Οι ενοχές αναφέρονται στη συμπεριφορά μας απέναντι σε κάποιον άλλον.
Όποιος αισθάνεται ένοχος ζητά μία τιμωρία. Ο ντροπιασμένος ζητά την Τιμωρία, ζητά την εξαφάνιση. Η ντροπή συνιστά ισχυρό και άγριο συναίσθημα πού δεν ανακουφίζεται. Ο μελαγχολικός υποφέρει πάνω απ όλα από ντροπή.
Υπάρχουν κοινωνίες, όπως η ιαπωνική, στις οποίες η ντροπή παίζει ισχυρό ρόλο στις σχέσεις των ανθρώπων. Το ίδιο συνέβαινε στις αρχαίες ελληνικές κοινωνίες. «Αιδώς Αργείοι». Ο γνώστες της Ιλιάδος θυμούνται την αυτοκτονία του Αίαντα πάνω στο σπαθί του που μας κάνει να σκεφτόμαστε, με κάθε επιφύλαξη, το χαρα-κίρι των Γιαπωνέζων. Ο Αίαντας ενώ είχε βγει περιπολία με τον Οδυσσέα εξέλαβε τα βόδια για Τρώες και τα αποδεκάτισε. Την άλλη μέρα πού αντελήφθη το σφάλμα του δεν άντεξε την ντροπή και προτίμησε να δώσει τέλος στη ζωή του.
Σήμερα η αντίδρασή του φαντάζει υπερβολική ως ακατανόητη. Πιθανόν να έχουμε εξελιχθεί ως κοινωνία και να μην νιώθουμε πια ντροπές ως μικρά παιδιά. Είναι πια ντροπή να αισθάνεται κανείς ντροπή.
Μας αρκούν κάποιες μικροενοχές με τις οποίες τα βολεύουμε. Και δεν φτάνουμε στα άκρα.


Πέμπτη 19 Μαρτίου 2009

Πόλεμος και βία - Ο μπαμπάς και η μαία

Ο «πατήρ» και η «μαμή» Πόλεμος και βία Ο άνθρωπος στη γέννησή του έρχεται βίαια στο κόσμο και δεν υπάρχει τοκετός χωρίς ωδίνες, χωρίς οδύνη και χωρίς βία. Σύμφωνα με τον Ηράκλειτο: «πόλεμος πατήρ πάντων» και σύμφωνα με τους μαρξιστές,  η βία είναι μαμή της ιστορίας. Οι επαναστάσεις είναι τοκετοί ενός νέου θαυμαστού κόσμου. Επαναστάσεις έγιναν πολλές αλλά θαυμαστός καινούργιος κόσμος δεν υπήρξε ποτέ. Ο παραλληλισμός αποδείχτηκε αδόκιμος στη διάρκεια του αιματοκυλισμένου εικοστού αιώνα. Η βία είναι μαμή μόνο της βίας, μάχαιραν έδωσες μάχαιραν θα λάβεις. Παρ όλα αυτά η βία αποτελεί χωρίς αμφιβολία αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής. Δεν λείπει ποτέ σε καμία εκδήλωση της. Σε γάμους και πανηγύρια πέφτουν πιστολιές, όταν αγκαλιάζουμε κάποιον που αγαπάμε τον σφίγγουμε μέχρι πνιγμονής αγνοώντας τις αντιδράσεις του και όποιος αγαπά παιδεύει η και δέρνει. Τι είναι λοιπόν αυτό πού κάνει ορισμένες μορφές βίας αποκρουστικές και καταδικαστέες; Γιατί οι φίλαθλοι ανέχονται τη βία στα γήπεδα όταν ασκείται εναντίων των αντιπάλων; Οδηγούμαστε στη σκέψη ότι στη κοινωνία μας υπάρχει δικαιολογημένη και αδικαιολόγητη βία. Όταν δεινοπαθεί αυτός που θεωρείται κακός ελάχιστοι διαμαρτύρονται και συνήθως πνίγονται οι φωνές τους. Ποιος όμως κρίνει πότε η βία δικαιολογείται και πότε όχι; Δύσκολη ερώτηση. Εκείνο που θέλουμε να τονίσουμε είναι ότι η καταδίκη η μη της βίας είναι σχετική, εξαρτάται από τις συνθήκες και εξαρτάται κυρίως από την ηθική κρίση του κάθε πολίτη. Η ηθική κρίση του κάθε πολίτη είναι μεταβαλλόμενη, είναι ρευστή, αλλάζει στην πορεία του
χρόνου. Δηλαδή ακόμη και για το ίδιο άτομο η συμπεριφορά που κατέκρινε χτες μπορεί να είναι αποδεκτή αύριο. Με τον τρόπο αυτό η ίδια η βία διαιωνίζεται αφού κάθε φορά κάποιος βρίσκεται να την χρησιμοποιήσει για «καλό σκοπό», για εκείνο δηλαδή που αυτός θεωρεί καλό σκοπό: την ομάδα του, το κόμμα του, τους φίλους του και πάει λέγοντας. Από τη νοοτροπία ετούτη η μόνη κερδισμένη είναι η βία. Αναρωτιέται όμως κανείς; Αν σού επιτεθούν δεν πρέπει να αμυνθείς; Δεν αντιλέγω, δεν συμφωνώ με το «σφάξε με αγά μου ν αγιάσω». Αλλά αναρωτιέμαι κι εγώ αν πραγματικά βρίσκονται σε θέση άμυνας όλοι όσοι το υποστηρίζουν. Γιατί μάλλον όλοι αμυνόμενοι θεωρούν εαυτούς και όλοι επιτίθενται βίαια. Ο Λέων Τολστόι έγραψε στο «Πόλεμος και Ειρήνη» πόσο απλό είναι να σταματήσουν οι πόλεμοι αν τόσο το ήθελαν οι άνθρωποι: «Αρκεί να πάψουν να τρέχουν στις μάχες». Ο ίδιος συγγραφέας διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι σε όλους τους πολέμους «πετούν τη σκούφια τους» για πάνε στο μέτωπο της εξολοθρευτικής βίας. 

Τρίτη 17 Μαρτίου 2009

sitting


I prefer the word "sitting" to "meditating."


Meditating may be seen as another thing we do,


an activity, a practice, an engagement.


It might be a hobby or a game.


Sitting is non-active, it is a non-practice.


It is accepting, open, observant,


free from judgment.


It is an occasion to be mindful of the reality.


with in and with out us


and to be at peace with that reality.




It is the ultimate act of courage:


to non run away.


We do not seek escape.


We sit.
Ian McCrorie

Σάββατο 14 Μαρτίου 2009

The moon appears when the water is still

Sitting does not create truth, 
meditation does not produce insight,
just as smelling a flower does not make fragrant. The perfume of the rose is there. 
We slow down to attend the unfolding 
and flowering of its nature. 
Slowing down and attending to just this breath allows the rereality of Now to reveal its nature. Sitting still give us the opportunity to witness of the truth The moon apppears only when the water is still. Ian McCrorie

  Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση ακόμη και μεταξύ των μορφωμένων, ο Χάξλεϋ και ο Όργουελ δεν προφήτευσαν το ίδιο πράγμα. Ο Όργουελ προει...